Cũng đã lâu rồi mình và nhóm bạn (Giang, Toàn và Hận) mới có một chuyến đi thật vui để phục hồi năng lượng. Cũng là chuyến du lịch đầu tiên có cả má Giang và mình...
[TÍNH NHỊ PHÂN (BINARINESS) TRONG NGÔN NGỮ - PHẦN 2]
Trong bài viết trước, tác giả đã đề cập đến về Ngữ pháp phổ quát - Universal Grammar (UG) - một lý thuyết gắn liền với tên tuổi nhà ngôn ngữ học người Mỹ Noam Chomsky. Ông tin rằng con người có một Bộ máy học ngôn ngữ bẩm sinh (Language Faculty) với hệ thống Tham biến (Parameters) hoạt động theo cơ chế nhị phân. Bài viết hôm nay sẽ tập trung vào giới thiệu các tham biến (parameters) được đề xuất bởi các nhà ngôn ngữ theo trường phái UG.
[TÍNH NHỊ PHÂN (BINARINESS) TRONG NGÔN NGỮ - PHẦN 1]
Các bạn có bao giờ tự hỏi: Vì sao có các nhiễm sắc thể đi với nhau theo cặp? Vì sao có hai thái cực 'nóng' và 'lạnh'? Vì sao chúng ta có khái niệm 'hạnh phúc' và 'khổ đau'? Giới tự nhiên và cả xã hội loài người dường như được tổ chức theo cơ chế nhị phân tức đều đi với nhau theo từng cặp. Liệu tính nhị phân có thể được tìm thấy trong ngôn ngữ tự nhiên, bài viết ngày hôm nay sẽ phần nào giúp các bạn giải đáp được câu hỏi này.
[POKÉMONASTICS - BIỂU TƯỢNG HỌC ÂM THANH VỀ POKÉMON]
Ắt hẳn rất nhiều người trong chúng ta hiện/đã từng rất mê mẩn thế giới Pokémon - nơi có những sinh vật vô cùng đáng yêu nhưng cũng đầy quyền năng. Thậm chí, có một tựa game mobile toàn cầu - "Pokémon Go" ra đời để ai cũng có thể trở thành nhà sưu tầm và huấn luyện Pokémon. Nhưng các bạn có biết rằng thế giới Pokémon đã góp phần tạo nền tảng cho một nhánh nghiên cứu trong Ngôn ngữ học gọi là Pokémonastics - Biểu tượng học âm thanh về Pokémon. Bài viết ngày hôm nay sẽ giới thiệu sơ nét cho các bạn về hướng nghiên cứu này.
[PHẦN 2 - TIÊU ĐIỂM THÔNG TIN]
Trong bài viết trước, chúng ta đã tìm hiểu về Focus hay "Tiêu điểm thông tin" và được biết là vị trí phổ biến của Focus là cuối câu. Tuy nhiên, ta có thể xác lập Focus ở những vị trí khác bằng những cấu trúc khác nhau. Bài viết ngày hôm nay sẽ đề cập đến những cấu trúc này.
[NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA]
Trong một buổi học "Tiếng Anh Du Lịch", một bạn sinh viên hỏi mình: Vì sao tiếng Anh gọi "chả giò" là "spring rolls" vậy thầy? Mình đứng hình 3 giây: "Thầy cũng không biết nữa em...", bản thân mình chưa từng thắc mắc về chuyện này luôn. Một lát sau, bạn sinh viên đó tra cứu và chia sẻ với lớp là trong Tiếng Trung, một món ăn tương tự "chả giò" gọi là 春卷 (chūnjuǎn) dịch ra Hán Việt là "Xuân Quyển". "Xuân" là mùa xuân, "Quyển" là cuộn lại. Tiếng Anh dùng phương thức Calque/Loan-Translation (Mượn-Dịch) để mượn từ này từ tiếng Trung nên chúng ta mới có từ "Spring rolls". Thời xưa ở Trung Quốc, người ta thường ăn món này vào mùa xuân và xem nó là món ăn khởi đầu, mang lại may mắn, thịnh vượng cho cả năm (có lý giải cho rằng là vì hình dạng thon dài của "Xuân Quyển" giống thỏi vàng thời xưa).
[TIÊU ĐIỂM THÔNG TIN - FOCUS - PHẦN 1]
Khi tạo lập một câu, chúng ta sẽ muốn người nghe/người đọc tập trung vào một phần thông tin cụ thể nào đó nhằm đảm bảo sự thành công trong giao tiếp. Phần thông tin đó được gọi là "Focus-Tiêu điểm thông tin". Vậy "Tiêu điểm thông tin" là gì? Làm thế nào để tạo lập "Tiêu điểm thông tin" trong Tiếng Anh? Bài viết ngày hôm nay sẽ giúp các bạn giải đáp những câu hỏi trên...
[PHRASAL VERBS - ĐỘNG TỪ CỤM]
Có thể với nhiều người học tiếng Anh, 'Phrasal Verbs' hay 'Động từ cụm' là một nỗi ám ảnh vì những lý do sau:
+ Tính chất không thể đoán nghĩa được: Một động từ cụm rất khó có thể đoán được nghĩa từ những từ thành phần, chính vì vậy, chúng ta phải tra cứu từ điển để biết được nghĩa của nó. Ví dụ: việc đoán nghĩa của động từ cụm 'give up' - 'từ bỏ' không thể dựa vào nghĩa của 'give' - 'cho' và 'up' - 'lên'.
+ Tính đa nghĩa: Một động từ cụm có thể có nhiều nghĩa. Ví dụ: động từ cụm 'come out' có thể có nhiều nghĩa: 'công khai xu hướng giới tính' hoặc 'nở (hoa)' hoặc 'được xuất bản (sách)' hoặc 'ló dạng (mặt trời, mặt trăng)'.
+ Tính phức tạp về quy tắc ngữ pháp: Động từ cụm có thể có những quy tắc ngữ pháp rất khác so với động từ thường ('lexical verbs'). Bài viết ngày hôm nay sẽ đi sâu vào những quy tắc này...
[LẬT LẠI ĐỊNH NGHĨA VỀ CHỦ NGỮ]
Khi bắt đầu học ngữ pháp của một ngôn ngữ nào, chúng ta thường sẽ phải học cách xác định chủ ngữ trong một câu và điều này không hề khó khăn. Ví dụ:"John loves Vietnam", chúng ta sẽ xác định được ngay chủ ngữ là "John" vì nó đứng ngay đầu câu và phần vị ngữ phía sau là thông tin về "John". Tuy nhiên, việc nhận biết này thường sẽ chỉ là một phán đoán mang tính chất bản năng, ít ai sẽ tự hỏi chủ ngữ thật chất là gì, nó đóng chức năng gì trong câu? Bài viết sau sẽ mang đến cho đọc giả những góc nhìn khác về chủ ngữ.
Chúng ta hãy thử phân tích câu sau trong tiếng Nhật:
テレビ は 子供 が 見ます。
Terebi wa kodomo ga mimasu
TV children watch
[CÁC CHIẾN LƯỢC GIAO TIẾP HƯỚNG ĐẾN PHÉP LỊCH SỰ]
Trong bài viết trước, chúng ta đã bàn về "Thể diện âm tính" và "Thể diện dương tính", có thể bạn cần đọc hoặc đọc lại: Link bài viết trước. Câu hỏi kế tiếp cần đặt ra là trong giao tiếp xã hội làm thế nào để có thể cân bằng giữa việc giữ được thể diện bản thân đồng thời tôn trọng thể diện của người khác để đạt được tính lịch sự trong giao tiếp. Nội dung của bài viết hôm nay sẽ đưa ra một số chiến lược mà ta có thể áp dụng. Bài viết có tham khảo: "Giáo trình đại cương Ngôn ngữ học - Tập 2: Ngữ Dụng Học" của GS. TS. Đỗ Hữu Châu.
[THỂ DIỆN ÂM TÍNH VS. THỂ DIỆN DƯƠNG TÍNH]
Trong giao tiếp, một trong những quy tắc xã hội mà những người tham gia trong một cuộc hội thoại phải tuân theo là giữ thể diện bản thân đồng thời tôn trọng thể diện của người khác. Nếu như quy tắc này bị vi phạm hay phớt lờ, cuộc hội thoại có thể sẽ dẫn đến tranh cãi, mâu thuẫn và quan trọng hơn cả là mục đích giao tiếp sẽ khó lòng đạt được. Trong Ngữ dụng học, các nhà ngôn ngữ học đã đưa ra những lý thuyết về Thể diện - Face, trong đó có sự phân loại ra hai phương diện của thể diện: thể diện dương tính và thể diện âm tính (Brown & Levinson, 1987). Hai phương diện này hòa quyện vào nhau, tác động lẫn nhau và cân bằng lẫn nhau cũng giống như hình ảnh "vòng tròn âm dương" bên dưới đây. Chúng ta sẽ đào sâu vào hai khái niệm này nhé.
Hình: Tính hòa hợp "Âm-Dương"
[OXYMORONS - TỪ NGHỊCH HỢP]
Tục ngữ Việt Nam có câu: "Ghét của nào trời cho của đó". Đôi khi, những thứ dường như là đối lập, mâu thuẫn nhau lại có sức hút mãnh liệt với nhau và tạo nên một sự kết hợp hoàn mỹ. Trong Ngôn ngữ học cũng tồn tại hiện tượng như vậy, đó là Oxymorons - Từ nghịch hợp mà chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài viết hôm nay.
Hình 1: Như hai cực đối lập đối lập của nam châm, hai từ đối lập về nghĩa cũng có thể kết hợp với nhau.
[RETRONYMS - TỪ PHỤC CỔ]
Ngôn ngữ là một hiện tượng xã hội có tính động tức nó luôn sẵn sàng đón nhận những cái mới, loại bỏ những cái không còn được sử dụng, thậm chí cải biến cả những cái cũ để tiếp tục sử dụng trong hiện tại. Trong nội dung bài viết hôm nay, tôi sẽ tập trung vào sự cải biến ở cấp độ từ, cụ thể là đối với nhóm từ được gọi là "Retronyms"(Tạm dịch: Từ phục cổ). Thú thật, tôi chưa tìm được cách dịch thuật ngữ này một cách chính thức ra Tiếng Việt mà dựa vào cách dịch của từ "thời trang retro" hay "thời trang phục cổ". Đây là một phong cách thời trang lấy cảm hứng từ gu ăn mặc trong quá khứ nhưng thổi vào đó những nét sáng tạo mới và độc đáo.
Hình 1: Nguồn cảm hứng từ quá khứ cho phong cách thời trang retro
HURTFUL WORDS COME FROM A THOUGHTLESS MOUTH
It all began with an incident in which Rom and I went shopping in a luxury shop. While I was waiting for the cashier to process my payment, I checked around and commented on one item: "Wow... This is fucking pricey!!!". Then, the cashier's face changed abruptly and she seemed to be annoyed by my saying. Later on, Rom rebuked me for my spoken words. He said: "You should not have said so!!!". I was taken aback by his words. Yet, I just let the situation slip through pretty fast without further thinking.
CHIA SẺ KINH NGHIỆM NỘP ĐƠN CHƯƠNG TRÌNH JENESYS VÀ TRẢI NGHIỆM TẠI NHẬT BẢN
JENESYS là một trong số những chương trình giao lưu văn hóa "trứ danh" và rất "xịn" cho những bạn yêu thích văn hóa "Xứ sở sushi". Chính vì vậy, việc ứng tuyển chương trình JENESYS khá là cạnh tranh và đòi hỏi mỗi cá nhân phải chuẩn bị thật chu đáo về nhiều mặt. Chính vì vậy, mình muốn viết bài blog này nhằm chia sẻ những kinh nghiệm cá nhân, biết đâu đây là một nguồn tham khảo cho những bạn muốn tham gia JENESYS, để các bạn chuẩn bị tốt hơn và có một bộ hồ sơ ấn tượng, phù hợp với tiêu chí tuyển chọn của Trung ương Đoàn.
NHỮNG ỨNG DỤNG LIÊN NGÀNH CỦA NGÀNH NGÔN NGỮ HỌC
Bài viết này được thai nghén từ một số trong chuỗi talk show online "xịn sò" do cô Thủy Thương chủ trì mang tên "Chat with scholars". Trong số ngày hôm ấy, anh Sơn - một Fulbrighter và cũng là diễn giả chính - đã chia sẻ với các bạn sinh viên khoa Anh về ngành Ngôn Ngữ Học Pháp Chứng (Tiếng Anh: Forensic Linguistics). Anh kể rất say sưa về ngành học của mình và cho người tham dự một cái nhìn tổng quan về một ngành học mang tính chất liên ngành và "đậm chất Sherlock Homes". Sau đó, mình tự hỏi: Tại sao mình không viết một bài blog về ứng dụng của Ngôn Ngữ Học trong đời sống? Các bạn biết không, Ngôn Ngữ Học là cơ sở lý thuyết cho rất nhiều ngành khác đã và đang có tác động tích cực đến xã hội ngày nay. Hãy cùng mình "du hý" qua các ngành này nhé!!!
NHỮNG CÂU CHUYỆN NẰM SAU NGÔN TỪ (PHẦN 2)
Tại sao chúng ta lại nói "Bless you!" hay "God bless you!"?
Dạo này khi rong ruổi ở những nơi công cộng, mình luôn nghe được những âm vang "ắt xì" từ rất nhiều người qua đường (có thể là hệ quả của "bụi mịn" chăng?). Những lúc đó, mình nghĩ ngay đến một cụm từ tiếng Anh và tự hỏi tại sao người ta lại sử dụng nó? Cụ thể là, trong văn hóa Anh-Mỹ, khi bạn nhìn thấy ai đó "hắt xì hơi", bạn sẽ nói ngay "Bless you!" hay "God bless you!". Thiệt ra, không có một lời giải thích xác thực cho câu nói trên, người ta đã đưa ra nhiều giả thuyết cho việc sử dụng cụm từ này.
NHỮNG CÂU CHUYỆN ĐẰNG SAU NGÔN TỪ (PHẦN 1)
Là một người học ngôn ngữ, mình luôn có một niềm tin mãnh liệt rằng: "Đằng sau mỗi một từ ngữ đều hàm chứa một câu chuyện thú vị". Và thật vậy, ngày hôm qua, một người thầy đáng kính đã kể cho mình nghe những câu chuyện "mê hoặc cõi lòng" khiến đôi chân muốn tan ca cũng phải khựng lại nghe cho bằng hết. 5 phút dành cho quảng cáo... Thầy là một người mình rất cảm phục không chỉ bởi kiến thức uyên thâm mà còn ở một phẩm cách rất "lạ" và "đời". Đó cũng là lý do mình vội viết ngay bài blog này để chia sẻ những điều đã được thầy chia sẻ. Hẳn các bạn đã bắt gặp những mẩu chuyện này ở đâu đó nhưng hy vọng các bạn có thể cùng mình ôn lại một lần nữa để yêu thêm cái ngôn ngữ mà dân khoa Anh chúng mình ngày đêm trau dồi, mài giũa hoặc nếu bạn ở một chuyên ngành khác vẫn có thể đọc và nghiền ngẫm.
HÌNH VỊ TRONG TIẾNG ANH
Hẳn đối với nhiều bạn học Tiếng Anh, hình vị (morphemes) là một khái niệm khá là "lạ" thậm chí là "cao siêu". Nhưng thật ra các bạn ah, hình vị quả thật rất đơn giản!!! Trong bài viết này chúng ta chỉ xét ở cấp độ từ, hãy tưởng tượng một từ là một căn nhà hoàn chỉnh, hình vị chính là những viên gạch tạo nên ngôi nhà ấy và có những nguyên tắc đóng vai trò là xi măng để kết dính những viên gạch ấy. Vì Tiếng Việt là một ngôn ngữ đơn lập tức mỗi từ là một đơn vị độc lập, không thể phân tích ra nhỏ hơn nữa nên rất khó nhìn ra được sự tồn tại của hình vị. Nhưng Tiếng Anh là một ngôn ngữ biến hình nên việc phân tích hình vị có phần dễ dàng hơn.
MY LAST OPENING CEREMONY AS A STUDENT...
Time flies at the speed of an aircraft. And now I am a senior and about to bid farewell to my beloved Faculty. I could remember my first Opening Ceremony, when I was still rather simple-minded and incredibly naive, the sky was blue and the birds were chirping (happening in my super childish mind). Upon arriving at Dinh Tien Hoang Campus, my heart kept thumping ferociously due to my indescribable excitement. Then, the stage in Block D welcomed me and other freshmen with the awesome musical performances of EFA. Plus, I was also impressed by Ms Tuyền Tăng, she was a beautiful and tactful MC with perfect English. So I knew that EF was going to be a dynamic environment for me to "get immersed" and pursue my "carp-into-dragon" journey. To be honest, I was saturated with hopes and rather optimistic about my next 4 years, which was not an easy path for me because I had to support myself financially after I had quitted FTU. Besides, I was under great pressure as a result of my promise to my parents that I would be successful if I was bestowed a chance to re-take another university degree. It was just like no-turning-back situation and you bet all of your pride and future into one single chance: a life gamble. And one more important thing, that day was also the first day I met my best friend during my campus life: Ms. Minh Thảo, a great thank to her for suffering from me for such a long time. And she also confessed to me she had a crush on me that day but she gradually changed her mind a few days later without explaining me why?????
Pic.1: My first OC in September, 2014
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)
[Long Hải Trip - 12-13/07/2025]
Cũng đã lâu rồi mình và nhóm bạn (Giang, Toàn và Hận) mới có một chuyến đi thật vui để phục hồi năng lượng. Cũng là chuyến du lịch đầu t...
-
Hẳn đối với nhiều bạn học Tiếng Anh, hình vị (morphemes) là một khái niệm khá là "lạ" thậm chí là "cao siêu". Nhưng thậ... -
Trong giao tiếp, một trong những quy tắc xã hội mà những người tham gia trong một cuộc hội thoại phải tuân theo là giữ thể diện bản thân đồ...
-
Cũng đã lâu rồi mình và nhóm bạn (Giang, Toàn và Hận) mới có một chuyến đi thật vui để phục hồi năng lượng. Cũng là chuyến du lịch đầu t...
